marehist.gr
Ενεργοποιήστε την Javascript για να συνεχίσετε!

Το Αρχιπέλαγος των Διαποντίων. Οθωνοί, ένα Ακριτικό Νησί

Τα Διαπόντια Νησιά βρίσκονται στο βορειοδυτικό τμήμα του νησιού της Κέρκυρας, στο Ιόνιο Πέλαγος, λειτουργώντας ως πύλες εισόδου στην Αδριατική Θάλασσα και την υπόλοιπη Ευρώπη.


Τα Διαπόντια Νησιά βρίσκονται στο βορειοδυτικό τμήμα του νησιού της Κέρκυρας, στο Ιόνιο Πέλαγος, λειτουργώντας ως πύλες εισόδου στην Αδριατική Θάλασσα και την υπόλοιπη Ευρώπη. Το Αρχιπέλαγος των Διαποντίων, περιλαμβάνει 153 νησιωτικά εδάφη-νησιά, ερημονήσια, βραχονησίδες και η ονομασία τους Διαπόντιοι Νήσοι, οφείλεται στην γεωγραφική τους θέση, αφού βρίσκονται ανάμεσα στην θάλασσα του Ιονίου και της Αδριατικής. Τα νησιά τα οποία κατοικούνται είναι οι Οθωνοί, η Ερείκουσα και το Μαθράκι.

Οι Οθωνοί είναι το μεγαλύτερο σε έκταση νησί των Διαποντίων νήσων με έκταση 10,45 τ.χλμ. Από την Ιταλία, απέχει 40 ναυτικά μίλια και όταν ο καιρός είναι ευνοϊκός διακρίνεται το ιταλικό ακρωτήριο του Οτράντο, SantaMaria Di Leuca. Ο νησιολόγος Γεώργιος Γιαγκάκης αναφέρεται στην σημαίνουσα γεωστρατηγική θέση των νησιών αυτών, θεωρώντας ότι: «χωρίς την κατοχή του Αρχιπελάγους των Διαποντίων Νήσων, η Ελλάς στερείται θαλάσσιου μετώπου, δηλαδή ανοίγματος ακτών στην Αδριατική Θάλασσα, που είναι το μέσο με το οποίο η εδαφική κυριαρχία πραγματώνει το δικαίωμα της υφαλοκρηπίδος και συνακόλουθα της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης».

Οι αναφορές σχετικές με την ονομασία του νησιού είναι ποικίλες, καθώς ο εκάστοτε ερευνητής ανάλογα με το περιεχόμενο και το αντικείμενο της έρευνας του, δίνει ανάλογη αναφορά-προσέγγιση. Για πρώτη φορά το νησί εμφανίζεται σε πηγές με την ονομασία «Ορθωνός», στην αναφορά του Ησύχιου τον 3ο αιώνα π Χ, μετά τον Τρωικό Πόλεμο, όταν κατέφυγε στο νησί μετά την άλωση της Τροίας ο Ελεφήνωρ, βασιλιάς των Αβάντων στην Εύβοια, για να εξιλεωθεί, καθώς είχε σκοτώσει τον παππού του, Άβαντα.

Από τον Πλίνιο τον 1ο μ Χ. αιώνα, το νησί αναγράφεται ως «Θορωνός» και εν συνεχεία τον 6ο αιώνα μ Χ. ο ιστορικός Προκόπιος, με αφορμή την λεηλασία της Κέρκυρας από τους Οστρογότθους το 551 μ Χ, αναφέρεται στο νησί «Οθονοί» το οποίο είναι ένα από τα 3 νησιά όπου: «ταύτης γαρ της θαλάσσης (από Σικελίας εις Κέρκυραν) ουδαμήνήσοντεθέαμαι, ότι μη τρεις, ου πολλώάποθεν της Φαιακίδος, αλλ’ όσον από σταδίων τριακοσίων, άγχιστα πη αλλήλων ούσας, βραχείας κομίδη και ουδέ ανθρώπων εχούσαν οικία ούτε ζώων ούτε άλλων το παράπαν ουδέν.. Οθονοί δε καλούνται τανύν αι νήσοι αύται».

Στο νεοκδοθέν έργο του Δημητρίου Λουκάτου με τίτλο «Λαογραφική αποστολή στα Διαπόντια νησιά», αναφέρεται ότι στους μεσαιωνικούς χρόνους ο Άραβας γεωγράφος Idrisi, που έζησε στην Σικελία τον 12ο αιώνα μ Χ, αναφέρεται στην νήσο Thano, οδηγώντας τον ερευνητή στο συμπέρασμα ότι η μετέπειτα ονομασία του νησιού σε Fano, όπως αυτό εντοπίζεται σε χάρτες και πορτολάνους του 16ου αιώνα αποτελεί μια γλωσσική μετεξέλιξη.

Δευτερεύουσες αναφορές σχετικές με την ονομασία του νησιού, προέρχονται κατά κόρον από έρευνες λαογραφικού περιεχομένου, οι οποίες δεν χαίρουν ιστορικής τεκμηρίωσης, ελλείψει ιστορικών πηγών, αποτελώντας κατ’ αυτόν τον τρόπο απλές διαπιστώσεις βασισμένες στην προφορική παράδοση του τόπου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, αποτελεί η αναφορά του Χαρίλαου Κόλλα, όπου στηριζόμενος στην λαϊκή παράδοση του νησιού, αναφέρει ότι το τοπωνύμιο «Οθονοί» προέρχεται από την λέξη «οθόνη», που σημαίνει λευκό λινό πανί, που χρησιμοποιούσαν στα ιστιοφόρα πλοία.